Waarom ik vier jaar na het overlijden van mijn moeder ineens weer moest huilen

"Misschien is dit wel het moment om aan je boek over rouw te beginnen," zei Gosse mijn man, een paar weken geleden, toen ik met mijn been in het gips op de bank zat.

Ik moest lachen.

"Nee joh," antwoordde ik. "De zomer is helemaal geen tijd om over rouw te schrijven."

Wat zou ik nog verrast worden…

Afgelopen week stond ik voor het eerst weer even achter de strijkplank. Nou ja… staan. Ik zat op een stoel. Een klein mandje was. Meer niet. Ik was al blij dat ik eindelijk weer iets zelf kon doen. Op de achtergrond speelde de playlist van De Dienstmaagd. Toen begon This Woman's Work. Niet de versie van Kate Bush die ik al jaren ken, maar de prachtige uitvoering van Wende en Carice van Houten.

Ineens hinkte ik van strijkplank naar mijn bureau. Mijn blik bleef hangen bij de foto van mijn moeder.

Ik keek in haar warme bruine ogen. Ogen waarin ik mijn hele leven had kunnen verdwijnen. Ze had die grote, vriendelijke lach waardoor je je onmiddellijk gezien voelde. En misschien nog wel het meest bijzondere aan haar was haar onvoorwaardelijke aandacht. Als je met haar sprak, leek de rest van de wereld even niet meer te bestaan.

Naast haar foto stond een klein olifantje, haar lievelingsdier, en een beetje van haar as.

Terwijl ik haar aankeek, hoorde ik de woorden uit het lied:

"Of all the things we should've said…

That were never said.

All the things we should've done…

That we never did."

Ruim vier jaar na haar overlijden stroomden de tranen ineens over mijn gezicht.

Niet voorzichtig. Niet een beetje.

Intens.

Dat verraste me.

Hoe kon ik haar nog steeds zo missen?

Rouw kent geen kalender

Ik begeleid al dertig jaar vrouwen bij verlies, verandering en persoonlijke groei. Ik weet dat rouw geen rechte lijn is en dat verdriet zich niets aantrekt van tijd of seizoenen. Toch stelde ik mezelf op dat moment dezelfde vraag die zoveel vrouwen zichzelf stellen.

Waarom raakt het me nog steeds zo diep?

Terwijl ik naar haar keek, gebeurde er iets wat ik moeilijk onder woorden kan brengen. Het was niet alsof ze terug was. Het was ook niet alsof ik een antwoord kreeg. Het was alsof de liefde zich opnieuw liet voelen.

Niet als herinnering.

Maar als een diepe ervaring van verbondenheid.

Ik voelde tegelijkertijd gemis én dankbaarheid. Verdriet én geluk. Leegte én liefde.

En ineens begreep ik iets wat ik al die jaren alleen met mijn hoofd had begrepen.

Misschien huilen we niet omdat de liefde voorbij is.

Misschien huilen we juist omdat de liefde nog steeds bestaat.

Die gedachte liet me niet meer los.

Ik pakte mijn laptop.

De woorden kwamen bijna vanzelf.

"Misschien huilen we niet omdat de liefde voorbij is. We huilen omdat de liefde nog steeds bestaat."

Ik dacht altijd dat ik ooit een boek over rouw zou schrijven. Maar terwijl ik schreef, ontdekte ik dat het daar misschien helemaal niet over gaat.

Misschien gaat het over liefde.

Over een liefde die geen lichaam meer heeft om zich aan vast te houden, maar daarom niet minder werkelijk is geworden.

Alle vormen van verlies

Misschien denk je bij rouw meteen aan het overlijden van een moeder, vader of partner. Maar rouw kent zoveel meer gezichten. Ze woont ook in het verlies van een baby die nooit geboren mocht worden, in een miskraam, in een onvervulde kinderwens, in een huwelijk dat eindigde terwijl de liefde er ooit wel was, in het afscheid van je gezondheid, je werk, je thuis of de toekomst die je voor ogen had.

Soms rouwen we zelfs om de vrouw die we hadden willen zijn.

Hoe verschillend die verliezen ook zijn, ze hebben één ding gemeen.

Ze zijn allemaal geboren uit liefde.

De liefde die blijft

Hoe ouder we worden, hoe vaker het leven ons uitnodigt om afscheid te nemen. Toch geloof ik steeds meer dat rouw niet het hele verhaal is.

Liefde is het hele verhaal.

Misschien is rouw wel de vorm waarin liefde verder leeft wanneer iemand uit ons zicht is verdwenen.

Dat is de reis waarop ik de komende tijd ga. Niet alleen voor mezelf, maar ook voor alle vrouwen die voelen dat oppervlakkige troost niet genoeg is. Voor vrouwen die verlangen naar betekenis na verlies. Voor vrouwen die willen ontdekken hoe liefde kan blijven, ook wanneer alles lijkt te zijn veranderd.

En daarom wil ik je iets vragen.

Hoe ziet rouw er voor jou uit?

Waar heb jij afscheid van moeten nemen?

Wat had jij zo graag willen lezen of horen toen jij midden in jouw verdriet zat?

Nu dit boek nog helemaal aan het begin staat, wil ik jouw vraag of verhaal graag meenemen. Misschien kan jouw ervaring een andere vrouw helpen zich minder alleen te voelen.

Je kunt me schrijven via info@chantaldemol.nl. Ik lees iedere reactie zelf en wie weet krijgt jouw verhaal, anoniem en met respect, een plek in dit boek.

Ik sluit af met een citaat dat mij de afgelopen dagen diep heeft geraakt en dat misschien wel de rode draad van dit boek zal worden:

"Wanneer je verdriet hebt, kijk dan opnieuw in je hart, en je zult zien dat je huilt om datgene wat je vreugde heeft gebracht."

— Khalil Gibran